Birinci Dünya Savaşı

 I. Dünya savaşı, yirminci yüzyılın uluslararası ilk büyük savaşı olarak bilinir.28 Haziran 1914'te Saraybosna'da  Avusturya-Macaristan Arşidük Franz Ferdinand'a düzenlenen suikast ile Ağustos 1914'te başlayan ve dört yıl boyunca birçok cephede devam eden savaşın fitilini ateşlemiştir.


 İttifak ve İtilaf Devletleri

Savaşta İngiltere,Fransa,Sırbistan ve Rusya (daha sonra İtalya,Yunanistan,Portekiz ve Abd'nin katıldığı) İtilaf Devletleri, Almanya ve Avusturya-Macaristan'ın oluşturduğu(daha sonra Osmanlı İmparatorluğu ve Bulgaristan'ın katıldığı) İttifak Devletleriyle savaştı.

Özellikle Batı Cephesi'ndeki maliyeti ağır muharebeler ve siper savaşı nedeniyle savaş çıkmaza girince iki tarafında başlangıçtaki hızlı ve kesin bir zafer kazanma isteği yok oldu. Doğu Cephesi'nin genişlemesi, büyük ölçekli bir siper savaşını engelledi. Ancak bu cephedeki çarpışmaların boyutu da Batı Cephesi'ndekine eşitti. Kuzey İtalya'da,Balkan topraklarında ve Osmanlı'da ağır çarpışmalar yaşanıyordu. Deniz savaşının yanında, ilk kez görünen hava muharebeleri de yaşanıyordu.

Nisan 1917'de Almanya'nın denizaltı saldırısını başlatması, soyutlanma politikası izleyen Abd'yi savaşın içine çekti. Alman limanlarındaki kuşatmanın daha da sıkılaştırılmasına ek olarak Amerikan Yurt dışı seferi Kuvvetleri ile gelen taze birlikler ve askeri malzemeler, savaşın seyrini İtilaf Devletleri lehine değiştirdi.

İtilaf Devletleri'nin elde ettiği bu avantaj çok geçmeden Doğu Cephesinden gelen haberle kayboldu. Rusya 1917 yılının başından beri karışıklık içindeydi. Şubat ayında, Çarlık rejimin savaşta gösterdiği yetersiz yönetimin de etkisiyle Şubat Devrimi olarak bilinen halk ayaklanması gerçekleşti. Devrim sonunda Çar II.Nikolay tahttan indirildi ve Vladimir Lenin önderliğindeki Bolşevikler önemli hükümet binalarını ele geçirerek Petrogard'daki yeni hükümet binasına saldırdılar. Lenin'in liderliğinde Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kurulmuştur ve devleti savaştan çekmiştir.

Almanya'nın 1918 kışının sonlarına doğru Bolşevik Rusyası'nı savaşın dışına iterek ve yaz aylarında Paris'e ulaşarak kazandığı başarılara karşın İtilaf Devletleri, Almanları Marne Nehri'nde geri püskürttü.1918 yılının yaz ve sonbahar aylarında Batı Cephesi'ndeki Alman hatlarına doğru düzenli bir ilerleyişe geçtiler.Eylül ve Ekim aylarında Bulgaristan ve Osmanlı Devleti başta olmak üzere ittifak devletleri sırayla teslim olmaya başlamışlardı.Avusturya-Macaristan kuvvetleri,3 kasımda ateşkes imzaladı.Almanyada ise isyanlar baş gösterdi ve savaştan çekildiler.

Savaş sonunda imzalanan antlaşmalar o kadar acımasızdı ki 20 yıl sonra 2.bir dünya savaşının çıkmasına zemin hazırladı.


Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Formula 1 Başlangıç Tarihçesi

Fransız Devrimini konu alan Roman önerisi

'El Nano' Fernando Alonso